Pháp muốn cấm trẻ dưới 15 tuổi dùng mạng xã hội từ tháng 9

Pháp đang tiến gần hơn đến việc trở thành một trong những quốc gia có quy định nghiêm ngặt nhất thế giới đối với mạng xã hội dành cho trẻ em. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ Úc cho thấy việc thực thi những lệnh cấm này không hề đơn giản, khi phần lớn thanh thiếu niên vẫn có thể truy cập các nền tảng phổ biến.

Pháp thông qua dự luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Quốc hội Pháp vừa thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội với tỷ lệ 130 phiếu thuận và 21 phiếu chống.

Dự luật hiện vẫn cần được Thượng viện phê chuẩn, nhưng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả hai phe trong chính trường Pháp. Tổng thống Emmanuel Macron kỳ vọng luật sẽ có hiệu lực trước khi năm học mới bắt đầu vào tháng 9.

Bên cạnh việc hạn chế truy cập các nền tảng như Facebook, X, YouTube và Snapchat, dự luật còn cấm học sinh sử dụng smartphone trong trường trung học.

Tuy nhiên, một số dịch vụ phục vụ mục đích học tập vẫn được miễn trừ, bao gồm:

• Wikipedia
• Các thư viện khoa học và giáo dục trực tuyến
• Nền tảng mã nguồn mở như GitHub

Lo ngại về tác động của mạng xã hội đối với trẻ em

Chính phủ Pháp cho rằng việc siết chặt quản lý là cần thiết trước thực trạng trẻ em dành quá nhiều thời gian trên điện thoại.

Theo số liệu của cơ quan y tế công cộng Pháp:

• Cứ hai thiếu niên thì có một người sử dụng smartphone từ 2–5 giờ mỗi ngày.
• Khoảng 90% truy cập Internet hằng ngày bằng điện thoại.
• Hơn một nửa thường xuyên sử dụng mạng xã hội.

Tổng thống Macron cho biết mục tiêu của dự luật là bảo vệ sự phát triển của trẻ em trước ảnh hưởng từ các nền tảng công nghệ lớn và các mạng xã hội quốc tế.

Nhiều nghị sĩ cũng lập luận rằng việc sử dụng mạng xã hội quá mức khiến trẻ em đọc sách ít hơn, ngủ ít hơn và dễ rơi vào trạng thái so sánh bản thân với người khác.

Nhiều quốc gia châu Âu cũng đang chuẩn bị hành động

Nếu được Thượng viện thông qua, Pháp sẽ trở thành một trong những quốc gia đầu tiên tại châu Âu áp dụng quy định nghiêm ngặt như vậy.

Trong khi đó:

• Hy Lạp dự kiến triển khai lệnh cấm từ năm 2027.
• Na Uy và Anh cũng đang chuẩn bị đưa các dự luật tương tự ra thảo luận trong năm 2026.
• Tây Ban Nha cũng nằm trong nhóm quốc gia xem xét các biện pháp kiểm soát trẻ vị thành niên trên mạng xã hội.

Úc cho thấy lệnh cấm chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng

Mặc dù được xem là quốc gia dân chủ đầu tiên áp dụng lệnh cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội vào cuối năm ngoái, nhưng kết quả tại Úc lại cho thấy nhiều hạn chế.

Theo các khảo sát gần đây:

• Khoảng 60% trẻ từ 12–15 tuổi vẫn duy trì ít nhất một tài khoản mạng xã hội.
• YouTube, Snapchat, Instagram và TikTok bị cho là chưa thực hiện nghiêm việc đóng tài khoản của người dùng dưới độ tuổi quy định.
• Nhiều nền tảng thậm chí không yêu cầu xác minh tuổi khi đăng ký.

Ngoài ra, không ít người dùng trẻ đã vượt qua các rào cản bằng VPN hoặc nhiều phương thức khác.

Pháp cân nhắc siết cả VPN

Để tránh tình trạng lách luật tương tự Úc, giới chức Pháp đang xem xét bổ sung các biện pháp hạn chế việc sử dụng VPN nhằm ngăn trẻ em vượt qua cơ chế kiểm soát độ tuổi.

Trong khi đó, chính phủ Úc đã lựa chọn hướng tiếp cận mạnh tay hơn với các doanh nghiệp công nghệ khi tăng mức xử phạt đối với các nền tảng vi phạm lên tới 99 triệu USD.

Cơ quan quản lý Internet của nước này hiện cũng đang điều tra hàng loạt nền tảng lớn như Meta, Facebook, Instagram, Google, YouTube, Snapchat và TikTok về khả năng không tuân thủ quy định bảo vệ người dùng vị thành niên.

Cuộc tranh luận vẫn chưa có hồi kết

Việc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội đang trở thành xu hướng tại nhiều quốc gia, nhưng bài toán thực thi vẫn là thách thức lớn. Khi các nền tảng chưa áp dụng cơ chế xác minh tuổi đủ hiệu quả và người dùng vẫn có thể dễ dàng vượt qua bằng các công cụ như VPN, các lệnh cấm có thể chỉ mang tính răn đe nếu không đi kèm những biện pháp kỹ thuật và chế tài đủ mạnh.