Android tiếp tục đối mặt với tình trạng phân mảnh, chưa đến 1% thiết bị chạy Android 17

Android 17 mới chiếm 0,9% thị phần thiết bị

Sự phân mảnh từ lâu đã là một trong những thách thức lớn nhất của hệ sinh thái Android. Vấn đề này từng được nhắc đến thường xuyên, nhưng việc chủ đề dần ít xuất hiện trong các cuộc thảo luận khiến nhiều người cho rằng Google đã tìm được giải pháp hiệu quả. Tuy nhiên, số liệu phân phối mới nhất cho thấy thực tế vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo dữ liệu từ Composables, Android 17 hiện chỉ được cài đặt trên khoảng 0,9% thiết bị Android trên toàn cầu. Trong khi đó, Android 16 đang chiếm tỷ lệ lớn nhất với 25,4%, tiếp theo là Android 15 với 14,7%.

Đáng chú ý, những phiên bản cũ hơn vẫn có lượng người dùng đáng kể. Android 13, phát hành từ mùa hè năm 2022, hiện chiếm 11,8%, còn Android 12 vẫn xuất hiện trên khoảng 9,6% thiết bị. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi giữa các thế hệ Android vẫn diễn ra chậm, khiến hệ sinh thái phải duy trì nhiều phiên bản hệ điều hành cùng lúc.

Vì sao Android cập nhật chậm hơn iOS?

Sự khác biệt phần lớn đến từ cách hai hệ sinh thái được tổ chức và phân phối bản cập nhật. Với Apple, hãng kiểm soát cả phần cứng lẫn phần mềm, từ đó chủ động hơn trong việc quyết định thời điểm phát hành hệ điều hành và danh sách thiết bị được hỗ trợ.

Ngược lại, Google phải phối hợp với nhiều nhà sản xuất smartphone khác nhau. Sau khi một phiên bản Android mới được phát hành, các đối tác thường cần thêm thời gian để điều chỉnh hệ điều hành cho phù hợp với phần cứng, giao diện tùy biến và những tính năng riêng của từng thiết bị.

Các lớp giao diện tùy biến giúp nhà sản xuất tạo dấu ấn riêng trên thị trường, nhưng đồng thời khiến quá trình cập nhật trở nên phức tạp hơn. Thời gian thử nghiệm, tối ưu hóa và triển khai có thể khác nhau giữa các thương hiệu, thậm chí giữa những mẫu điện thoại trong cùng một danh mục sản phẩm.

Trong khoảng thời gian đó, người dùng có thể phải chờ đợi lâu hơn để nhận bản cập nhật, dù phiên bản Android mới đã sẵn sàng. Một số thiết bị cũng có thể không được nâng cấp nếu đã hết thời hạn hỗ trợ phần mềm.

Khoảng cách cập nhật thể hiện rõ qua số liệu iOS

Sự khác biệt giữa hai nền tảng còn thể hiện qua tỷ lệ người dùng chuyển sang phiên bản mới. Theo số liệu StatCounter được dẫn trong báo cáo, khoảng 15% thiết bị di động Apple đang chạy iOS 27, trong khi gần một nửa vẫn sử dụng iOS 26.

Các con số này cho thấy việc triển khai hệ điều hành trong hệ sinh thái Apple có xu hướng tập trung hơn vào những phiên bản mới. Tuy nhiên, số liệu giữa Android và iOS cần được đối chiếu thận trọng, bởi phương pháp thống kê, thời điểm thu thập và cách phân loại phiên bản có thể không hoàn toàn giống nhau.

Dù vậy, vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở khả năng đưa bản cập nhật đến tay người dùng. Android phải phục vụ nhiều nhà sản xuất, dòng thiết bị và cấu hình phần cứng khác nhau, trong khi Apple có quyền kiểm soát tập trung hơn đối với quá trình phát hành.

Phân mảnh Android không chỉ là chuyện thiếu tính năng mới

Việc sử dụng hệ điều hành cũ không đơn thuần khiến người dùng bỏ lỡ những tính năng mới hoặc các cải tiến về hiệu năng. Đây còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến bảo mật và thời gian hỗ trợ thiết bị.

Những phiên bản Android đã ngừng nhận bản vá bảo mật có thể dễ bị tổn thương trước các lỗ hổng mới được phát hiện. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào phiên bản hệ điều hành, tình trạng hỗ trợ của nhà sản xuất và việc thiết bị có tiếp tục nhận các bản vá bảo mật hay không.

Vì vậy, giải quyết tình trạng phân mảnh không chỉ đòi hỏi Google phát hành Android mới đều đặn, mà còn cần các nhà sản xuất rút ngắn thời gian triển khai và duy trì hỗ trợ phần mềm lâu dài hơn. Nếu quá trình cập nhật vẫn phụ thuộc nhiều vào từng hãng và từng thiết bị, khoảng cách giữa phiên bản Android mới nhất với hệ điều hành mà người dùng thực tế đang sử dụng sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với toàn bộ nền tảng.