Nhật Bản đột phá tái chế pin EV: Thu hồi tới 90% lithium, giảm phụ thuộc nhập khẩu

Một đạo luật mới yêu cầu thu gom và tái chế pin nhỏ từ thiết bị điện tử sẽ có hiệu lực, với mục tiêu đạt tỷ lệ thu hồi lithium 70% vào năm 2030.

Trong bối cảnh nguồn cung lithium ngày càng căng thẳng, các quốc gia không tự khai thác khoáng sản này buộc phải lựa chọn: chấp nhận giá cao hoặc tìm cách tái sử dụng nguồn tài nguyên sẵn có. Nhật Bản đang nghiêng về hướng thứ hai, và một bước tiến công nghệ mới có thể giúp nước này tiến nhanh hơn trong cuộc đua vật liệu pin.

Công nghệ mới nâng hiệu suất thu hồi lithium lên 90%

Tại thành phố Tsuruga, một cơ sở tái chế đã đạt được hiệu suất thu hồi lithium lên tới 90% từ pin xe điện đã qua sử dụng – cao gấp đôi so với các phương pháp trước đây.

Đứng sau bước đột phá này là JX Metals Circular Solutions, công ty con của một tập đoàn kim loại màu lớn tại Nhật. Dù công nghệ đã được công bố từ tháng 4/2025, nhưng chỉ đến gần đây, quy trình chi tiết mới được tiết lộ và nhanh chóng thu hút sự chú ý.

Theo ông Tadashi Nakagawa, chìa khóa nằm ở việc tối ưu lại toàn bộ quy trình hóa học và phương pháp xử lý pin sau sử dụng.

Quy trình “biến pin cũ thành tài nguyên mới”

Công nghệ của JX Metals bắt đầu bằng việc tháo rời pin, sau đó đốt để loại bỏ các thành phần không cần thiết. Phần còn lại được nghiền thành “khối đen” – một dạng bột chứa nhiều kim loại quý.

Từ đây, lithium được tách ra thông qua phương pháp thủy luyện kim (hydrometallurgy), tức xử lý hóa học dựa trên dung dịch nước. Điểm đáng chú ý là lithium hydroxide thu hồi được có thể tái sử dụng ngay trong chính quy trình tinh chế, thay thế một số hóa chất truyền thống.

Nhờ đó, quy trình không chỉ hiệu quả hơn mà còn giúp giảm khoảng 40% lượng khí thải carbon so với phương pháp cũ.

Ý nghĩa chiến lược với Nhật Bản

Với một quốc gia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu tài nguyên như Nhật Bản, bước tiến này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lithium, các vật liệu quan trọng khác như coban hay niken cũng chủ yếu được nhập khẩu, và phần lớn quá trình tinh chế trước đây phụ thuộc vào Trung Quốc.

Chính phủ Nhật đã bắt đầu hành động. Một đạo luật mới yêu cầu thu gom và tái chế pin nhỏ từ thiết bị điện tử sẽ có hiệu lực, với mục tiêu đạt tỷ lệ thu hồi lithium 70% vào năm 2030. Con số 90% từ JX Metals rõ ràng vượt xa kỳ vọng ban đầu.

Dù công nghệ đã sẵn sàng, thách thức lớn nhất của Nhật Bản lại nằm ở khâu thu gom. Hiện chỉ khoảng 14% pin lithium-ion hết hạn được thu hồi qua các kênh chính thức.

Một phần nguyên nhân là nhiều xe điện cũ được xuất khẩu ra nước ngoài, khiến nguồn tài nguyên quý giá này “chảy” ra khỏi quốc gia.