6 bộ phim cho thấy Hollywood nhìn nhận sự kiện 11/9 như thế nào

Truyền hình Mỹ bắt đầu phản ánh sự kiện 11/9 khá sớm. Chỉ vài tuần sau vụ tấn công, Aaron Sorkin đã viết và quay một tập đặc biệt của The West Wing, đề cập đến phản ứng của nước Mỹ trước chủ nghĩa khủng bố, làn sóng kỳ thị người Hồi giáo và những lo ngại về quyền tự do dân sự.

Sau đó, nhiều series xoay quanh lực lượng cảnh sát, cứu hỏa và các cơ quan tình báo như Law & Order, Rescue Me, 24, Homeland hay The Looming Tower tiếp tục khai thác sự kiện này và những hậu quả kéo dài. Điện ảnh lại có cách tiếp cận thận trọng hơn. Một số dự án đang sản xuất phải thay đổi hoặc trì hoãn vì nội dung trở nên nhạy cảm sau vụ tấn công.

Collateral Damage của Arnold Schwarzenegger từng có câu chuyện xoay quanh một vụ đánh bom tòa nhà chọc trời do khủng bố. Trong khi đó, Big Trouble của Tim Allen có tình tiết liên quan đến một quả bom được đưa lậu lên máy bay. Cả hai bộ phim đều phải đối mặt với những thay đổi sau sự kiện 11/9.

Theo thời gian, Hollywood bắt đầu xuất hiện những tác phẩm trực tiếp hơn về thảm họa. Sáu bộ phim dưới đây là những ví dụ tiêu biểu cho cách điện ảnh Mỹ tiếp cận 11/9 từ nhiều góc độ khác nhau.

1. 25th Hour (2002)

Do Spike Lee đạo diễn, 25th Hour được chuyển thể từ tiểu thuyết đầu tay của David Benioff, người sau này đồng sáng tạo Game of Thrones. Câu chuyện xoay quanh ngày cuối cùng của một tay buôn ma túy trước khi anh phải bắt đầu án tù. Tuy nhiên, bộ phim đồng thời ghi lại bầu không khí đau buồn và cảm giác về những con đường đã không được lựa chọn của New York sau 11/9.

Thay vì tái hiện trực tiếp vụ tấn công, Spike Lee sử dụng câu chuyện cá nhân của nhân vật để phản ánh một thành phố vẫn đang chịu ảnh hưởng bởi biến cố.

2. United 93 (2006)

United 93 của đạo diễn Paul Greengrass tái hiện vụ không tặc chuyến bay United Airlines Flight 93 theo phong cách gần thời gian thực. Đây là chiếc máy bay đã không đến được mục tiêu dự kiến sau khi các hành khách biết về những vụ tấn công khác và quyết định chống lại nhóm không tặc.

Máy bay cuối cùng rơi xuống một cánh đồng gần Shanksville, Pennsylvania, thay vì mục tiêu được cho là tòa nhà Quốc hội Mỹ.

Bộ phim tập trung vào diễn biến trên chuyến bay và quyết định của những hành khách trong những phút cuối cùng, biến câu chuyện thành một trong những tác phẩm trực tiếp nhất về ngày 11/9.

3. World Trade Center (2006)

Đạo diễn Oliver Stone, người từng thực hiện JFK, Nixon và Platoon, lựa chọn một góc nhìn rất hẹp trong World Trade Center. Bộ phim tập trung vào hai nhân viên Cảng vụ New York bị mắc kẹt dưới đống đổ nát của Trung tâm Thương mại Thế giới, cùng những người thân tuyệt vọng chờ đợi tin tức.

Thay vì khai thác tranh luận chính trị hay nguyên nhân của vụ tấn công, tác phẩm tập trung vào con người và cuộc chiến sinh tồn sau khi tòa tháp sụp đổ.

4. Reign Over Me (2007)

Reign Over Me tiếp cận 11/9 từ hậu quả tâm lý đối với một cá nhân. Adam Sandler đóng vai một người đàn ông mất vợ và các con trong một trong những chuyến bay bị không tặc ngày 11/9. Nhiều năm sau thảm họa, nhân vật gần như thu mình hoàn toàn khỏi thế giới xung quanh.

Bộ phim không tập trung vào chính vụ tấn công mà khai thác quá trình một con người sống tiếp sau mất mát và tổn thương tinh thần kéo dài.

5. Extremely Loud & Incredibly Close (2011)

Đạo diễn Stephen Daldry chuyển thể tiểu thuyết cùng tên của Jonathan Safran Foer trong Extremely Loud & Incredibly Close. Bộ phim kể về một cậu bé tìm cách khám phá thành phố và thế giới xung quanh sau cái chết của cha, do Tom Hanks thủ vai, trong vụ tấn công Trung tâm Thương mại Thế giới.

Qua góc nhìn của một đứa trẻ, tác phẩm tập trung vào quá trình đối diện với mất mát và cách trí tưởng tượng trở thành một phần trong hành trình vượt qua nỗi đau.

6. Worth (2020)

Worth tiếp cận 11/9 từ một góc độ khác: quá trình giải quyết hậu quả về mặt hành chính và pháp lý.

Bộ phim kể về luật sư Kenneth Feinberg, do Michael Keaton thủ vai, người phụ trách Quỹ Bồi thường Nạn nhân 11/9.

Thay vì tái hiện vụ tấn công, Worth tập trung vào những quyết định khó khăn liên quan đến việc bồi thường cho nạn nhân và gia đình họ.

Tác phẩm đặt ra một câu hỏi mang tính đạo đức: làm thế nào một hệ thống hành chính có thể định lượng và đưa ra quyết định công bằng trước những mất mát không thể đo đếm bằng tiền.

25 năm sau, 11/9 vẫn là đề tài của điện ảnh Mỹ

25 năm sau sự kiện, 11/9 vẫn xuất hiện trong nhiều hình thức kể chuyện khác nhau của Hollywood. Một số tác phẩm tái hiện trực tiếp những gì xảy ra trên các chuyến bay, số khác tập trung vào người sống sót, gia đình nạn nhân hoặc những hệ quả tâm lý và xã hội kéo dài. Sự kiện này cũng ảnh hưởng rộng hơn đến điện ảnh Mỹ. Steven Spielberg từng chia sẻ khi quảng bá War of the Worlds năm 2005 rằng hình ảnh những người chạy khỏi Manhattan qua cầu George Washington sau vụ tấn công vẫn ám ảnh ông.

Những bộ phim như 25th Hour, United 93, World Trade Center, Reign Over Me, Extremely Loud & Incredibly Close và Worth cho thấy Hollywood không có một cách duy nhất để kể lại 11/9. Mỗi tác phẩm lựa chọn một lát cắt khác nhau, từ thảm họa, mất mát cá nhân đến những câu hỏi về trách nhiệm và cách xã hội xử lý hậu quả của một biến cố lịch sử.