Cơn sốt AI gây khan hiếm bo mạch chủ, đơn hàng có thể phải chờ đến cuối năm 2028

Làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI đang tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng PC, khi các nhà sản xuất bo mạch ưu tiên những đơn hàng máy chủ có giá trị cao hơn. Theo Nikkei Asia, thời gian giao hàng của một số loại bo mạch có thể kéo dài đến cuối năm 2028, làm dấy lên lo ngại về chi phí và nguồn cung máy tính trong những năm tới.

Bo mạch chủ PC cũng bị cuốn vào cơn sốt AI

Sau tình trạng khan hiếm bộ nhớ và GPU, ngành công nghiệp PC được cho là đang đối mặt với một nút thắt mới: nguồn cung bo mạch chủ. Theo Nikkei Asia, các lãnh đạo tại HP và Dell đã bắt đầu lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu linh kiện khi lên kế hoạch cho những dòng sản phẩm dự kiến ra mắt năm 2027.

Đáng chú ý, tình trạng thiếu hụt vẫn có thể tiếp diễn ngay cả khi lượng PC xuất xưởng giảm trong năm tới. Một quản lý tại nhà sản xuất máy tính Mỹ cho biết công ty vẫn gặp khó khăn trong việc bảo đảm đủ bo mạch phục vụ sản xuất.

Nguyên nhân đến từ sự dịch chuyển nguồn lực sang thị trường máy chủ AI. Các hệ thống máy chủ cao cấp sử dụng bo mạch nhiều lớp, tích hợp vật liệu đặc biệt nhằm đáp ứng yêu cầu về tốc độ truyền tín hiệu và độ ổn định. Quá trình sản xuất những bo mạch này tiêu tốn nhiều vật liệu, thời gian và năng lực nhà máy hơn đáng kể so với bo mạch chủ máy tính để bàn thông thường.

Trong khi đó, các tập đoàn điện toán đám mây sẵn sàng trả giá cao để bảo đảm nguồn cung. Nikkei Asia cho biết Amazon đã mua cổ phần trị giá khoảng 1,59 tỷ Đài tệ tại Gold Circuit Electronics, nhà sản xuất bo mạch của Đài Loan, vào tháng 9. Động thái này cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của chuỗi cung ứng linh kiện phục vụ hạ tầng AI.

Khi các đơn hàng máy chủ có giá trị cao được ưu tiên, những nhà sản xuất PC có thể phải cạnh tranh gay gắt hơn để giành năng lực sản xuất còn lại.

Giá vật liệu tăng mạnh, thời gian giao hàng kéo dài

Áp lực không chỉ đến từ công suất nhà máy mà còn lan sang nguồn cung vật liệu đầu vào. Một bo mạch chủ thường bắt đầu từ các tấm laminate phủ đồng, sau đó trải qua nhiều công đoạn gia công để tạo thành bảng mạch hoàn chỉnh.

Theo một nhà sản xuất máy tính Đài Loan được Nikkei Asia dẫn lời, giá laminate hiện cao ít nhất 12 lần so với tháng 7. Trong khi đó, một nhà cung cấp laminate lớn cho biết lượng đơn hàng đã kéo dài đến năm 2030, dù doanh nghiệp có kế hoạch tăng gấp ba công suất vào năm 2028.

Tình trạng quá tải khiến thời gian chờ hàng ngày càng dài. Một nhà sản xuất bo mạch cho biết thời gian giao hàng của phần lớn sản phẩm đã tăng gấp đôi. Một doanh nghiệp khác thậm chí cảnh báo rằng những đơn hàng mới đặt ở thời điểm hiện tại có thể phải đến cuối năm 2028 mới được giao.

Việc xây dựng thêm nhà máy cũng khó giải quyết vấn đề trong ngắn hạn. Ngành sản xuất bảng mạch đang thiếu kỹ sư có chuyên môn, trong khi cuộc cạnh tranh tuyển dụng đã đẩy mức lương tăng khoảng 20–30%, theo báo cáo.

Những yếu tố này tạo ra một vòng áp lực lên chuỗi cung ứng: nhu cầu AI thúc đẩy đầu tư, các đơn hàng máy chủ chiếm thêm năng lực sản xuất, còn việc mở rộng công suất lại bị hạn chế bởi vật liệu và nhân lực.

Canon cũng chịu ảnh hưởng, ngành PC đối mặt nguy cơ tăng giá

Tình trạng thiếu hụt linh kiện còn ảnh hưởng đến những lĩnh vực ngoài máy tính. Canon cho biết việc thiếu bo mạch và các linh kiện gắn trên đó do nhu cầu AI đã làm gián đoạn hoạt động sản xuất từ tháng 8. Hãng dự kiến mất khoảng 90 tỷ yên doanh thu thiết bị y tế trong năm nay, một phần do tình trạng này.

Đối với người tiêu dùng PC, đây là diễn biến đáng lo ngại khi giá nhiều linh kiện đã tăng trong thời gian qua. Bộ nhớ và ổ cứng SSD chịu áp lực từ nhu cầu của các trung tâm dữ liệu, trong khi GPU cao cấp cũng ngày càng đắt đỏ. Chẳng hạn, Nvidia GeForce RTX 5080 từng có giá đề xuất 999 USD nhưng hiện được một số nhà bán lẻ tại Mỹ chào bán gần 2.000 USD.

Gartner trước đó cũng cảnh báo máy tính có giá dưới 500 USD có thể biến mất khỏi thị trường vào năm 2028 nếu chi phí linh kiện tiếp tục tăng. Điều này có thể khiến phân khúc PC phổ thông chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất, bởi các nhà sản xuất khó hấp thụ mức tăng chi phí mà không điều chỉnh giá bán hoặc cắt giảm cấu hình.

Dù vậy, triển vọng thị trường vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. CEO Acer từng nhận định giá PC có thể giảm trong năm 2027. Tuy nhiên, nếu tình trạng thiếu bo mạch và vật liệu tiếp tục kéo dài, khả năng giảm giá sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc nguồn cung có được cải thiện hay không.

Trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu AI tiếp tục mở rộng, ngành PC có thể phải đối mặt với một thách thức kéo dài hơn dự kiến. Ngay cả khi nhu cầu máy tính cá nhân suy yếu, việc thiếu năng lực sản xuất và vật liệu đầu vào vẫn có thể khiến nguồn cung không phục hồi nhanh chóng, qua đó duy trì áp lực lên giá bán trong những năm tới.