Samsung phát triển chip AI riêng cho PC, cạnh tranh Intel, AMD và Qualcomm từ năm 2027

Samsung muốn trở lại thị trường chip PC sau hơn 10 năm

Theo các nguồn tin từ Hàn Quốc, trong đó có Chosun, bộ phận System LSI của Samsung – đơn vị đứng sau dòng chip Exynos – đang phát triển một bộ tăng tốc AI dành riêng cho máy tính cá nhân với tên mã GAIA.

Khác với Intel Core Ultra, AMD Ryzen AI hay Snapdragon X Elite, GAIA không phải là một bộ xử lý trung tâm (CPU) đảm nhiệm toàn bộ hệ thống. Thay vào đó, Samsung thiết kế con chip này như một AI Accelerator chuyên biệt, hoạt động song song với CPU nhằm tăng tốc các tác vụ trí tuệ nhân tạo ngay trên thiết bị.

Theo báo cáo, Samsung đã bắt đầu gửi những nguyên mẫu đầu tiên đến HP tại Mỹ và Lenovo tại Trung Quốc để đánh giá hiệu năng. Nếu quá trình thử nghiệm diễn ra thuận lợi, hãng có thể bắt đầu sản xuất hàng loạt từ năm 2027, trước khi các mẫu laptop thương mại đầu tiên xuất hiện vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028.

GAIA không thay thế CPU mà tập trung xử lý AI

Điểm khác biệt lớn nhất của GAIA là Samsung không có ý định biến nó thành đối thủ trực tiếp của Intel, AMD hay Qualcomm.

Con chip được sản xuất trên tiến trình 4nm và đóng vai trò như một bộ xử lý AI chuyên dụng, đảm nhiệm các tác vụ như:

• Chạy mô hình ngôn ngữ (LLM) ngay trên thiết bị.
• Dịch ngôn ngữ theo thời gian thực.
• Tạo hình ảnh bằng AI.
• Tăng tốc các tính năng AI trong Windows và ứng dụng sáng tạo.
• Giảm tải khối lượng công việc khỏi CPU và GPU.

Xu hướng này cũng phù hợp với định hướng của Microsoft khi các máy tính Copilot+ PC ngày càng yêu cầu năng lực xử lý AI mạnh hơn ngay trên thiết bị thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điện toán đám mây.

Lợi thế lớn nhất của Samsung nằm ở bộ nhớ

Điểm khiến GAIA trở nên khác biệt nằm ở kiến trúc mà Samsung gọi là memory-centric AI accelerator.

Thay vì liên tục truyền dữ liệu qua lại giữa CPU và bộ nhớ như kiến trúc truyền thống, GAIA đặt khả năng tính toán gần bộ nhớ hơn nhằm giảm độ trễ và tăng hiệu suất xử lý AI.

Đây cũng là lý do Samsung đang kết hợp GAIA với công nghệ Processing-In-Memory (PIM) – một hướng phát triển DRAM thế hệ mới cho phép thực hiện một phần phép tính ngay bên trong chip nhớ.

Với việc Samsung là một trong những nhà sản xuất DRAM lớn nhất thế giới, công ty có lợi thế đáng kể trong việc tối ưu hóa phần cứng từ bộ nhớ đến bộ xử lý AI.

Nếu thành công, đây có thể trở thành hướng đi khác biệt so với các NPU tích hợp trong CPU của Intel, AMD hay Qualcomm hiện nay.

Samsung từng thất bại với chip PC

Đây không phải lần đầu Samsung tham vọng bước chân vào thị trường chip máy tính.

Năm 2012, hãng từng trang bị vi xử lý Exynos cho một số mẫu Chromebook đầu tiên. Tuy nhiên, dự án nhanh chóng bị khai tử chỉ khoảng hai năm sau do không đạt được thành công như kỳ vọng.

Kể từ đó, các dòng Galaxy Book đều sử dụng vi xử lý từ Intel hoặc Qualcomm. Ngay cả thế hệ Galaxy Book mới nhất cũng tiếp tục trang bị nền tảng Snapdragon X Elite.

Nếu GAIA được thương mại hóa đúng kế hoạch, đây sẽ là lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ Samsung đưa chip do chính mình thiết kế trở lại thị trường PC.

Samsung sẽ cạnh tranh với chính khách hàng của mình

Một yếu tố đáng chú ý khác là vị thế đặc biệt của Samsung trong ngành bán dẫn.

Bên cạnh việc phát triển chip riêng, Samsung Foundry hiện cũng là đối tác sản xuất bán dẫn cho nhiều công ty lớn, bao gồm cả Qualcomm và Nvidia ở một số dòng sản phẩm.

Điều đó đồng nghĩa Samsung sẽ vừa đóng vai trò là nhà cung cấp, vừa trở thành đối thủ trên thị trường chip AI dành cho máy tính.

Đây là bài toán không hề đơn giản, bởi việc cạnh tranh trực tiếp với chính các khách hàng sử dụng dịch vụ đúc chip của mình có thể tạo ra những xung đột lợi ích trong tương lai.

AI PC là cơ hội để Samsung hồi sinh mảng LSI

Việc phát triển GAIA không chỉ đơn thuần là mở rộng danh mục sản phẩm.

Theo các nguồn tin, bộ phận System LSI của Samsung đã ghi nhận nhiều năm thua lỗ liên tiếp. Trong bối cảnh AI trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành bán dẫn, GAIA được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn doanh thu bên cạnh Exynos và các dòng chip dành cho ô tô.

Nếu HP, Lenovo hoặc các nhà sản xuất máy tính khác chấp nhận kiến trúc mới này, Samsung có thể lần đầu tiên sở hữu một vị trí đáng kể trong thị trường PC AI đang tăng trưởng rất nhanh.

Cuộc đua AI trên PC ngày càng nóng

Trong vài năm qua, Intel, AMD và Qualcomm đều tích hợp NPU vào CPU nhằm đáp ứng yêu cầu của các tính năng AI trên Windows.

Tuy nhiên, Samsung đang chọn một hướng đi khác: phát triển bộ tăng tốc AI chuyên dụng kết hợp cùng lợi thế về DRAM và công nghệ xử lý trong bộ nhớ.

Hiện mọi thông tin về GAIA vẫn chỉ dừng ở mức rò rỉ và Samsung chưa đưa ra xác nhận chính thức. Dù vậy, nếu kế hoạch được triển khai đúng lộ trình, năm 2027 có thể đánh dấu sự trở lại của Samsung trên thị trường chip PC sau hơn một thập kỷ, đồng thời mở ra một cuộc cạnh tranh mới trong kỷ nguyên máy tính AI.