Valve bác bỏ tuyên bố của Mastercard về việc không gây áp lực kiểm duyệt nội dung người lớn trên các nền tảng game

Ngày 1/8 vừa qua, Mastercard đã công bố một tuyên bố chính thức nhằm “làm rõ các tiêu đề gần đây về nội dung game”, bác bỏ những cáo buộc rằng họ gây áp lực buộc các nền tảng game như Steam hay itch.io phải hạn chế hoặc kiểm duyệt nội dung 18+. Tuy nhiên, Valve – công ty điều hành nền tảng Steam – đã nhanh chóng lên tiếng phản đối tuyên bố này.

Xem Thêm: MasterCard Phản Hồi Vụ Việc Bị Tố Ép Cửa Hàng Game Gỡ Bỏ Nội Dung Người Lớn

Theo Valve chia sẻ với Kotaku, Mastercard tuy không liên hệ trực tiếp với họ, nhưng đã thông qua các bên trung gian như các đơn vị xử lý thanh toán (payment processors) và ngân hàng thanh toán (acquiring banks) để bày tỏ quan ngại về các trò chơi có nội dung người lớn trên Steam.

“Chúng tôi đã yêu cầu Mastercard liên lạc trực tiếp với Valve, nhưng họ không làm vậy,” người phát ngôn Valve cho biết. “Thay vào đó, họ truyền tải các yêu cầu thông qua bên xử lý thanh toán. Valve đã phản hồi bằng cách trình bày rõ chính sách của Steam kể từ năm 2018 là phân phối các trò chơi hợp pháp. Tuy nhiên, phản hồi của chúng tôi đã bị từ chối, và phía đối tác thanh toán đã trích dẫn cụ thể Điều 5.12.7 trong quy định của Mastercard cùng với nguy cơ ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu Mastercard.”

Valve cáo buộc Mastercard kiểm duyệt ngầm nội dung NSFW trên Steam thông qua các bên trung gian.

Điều 5.12.7 – “Giao dịch bất hợp pháp hoặc gây tổn hại thương hiệu”

Quy định này nêu rõ rằng bất kỳ giao dịch nào bị xem là bất hợp pháp, hoặc “có thể gây tổn hại đến thiện chí hoặc hình ảnh thương hiệu của Mastercard”, đều có thể bị xem là vi phạm. Điều này không chỉ bao gồm các hành vi phạm pháp, mà còn áp dụng với nội dung mà Mastercard tự đánh giá là “quá phản cảm” hoặc “thiếu giá trị nghệ thuật nghiêm túc”.

Danh mục bị liệt kê trong quy định này bao gồm hình ảnh hành vi tình dục phi tự nguyện, khai thác tình dục trẻ vị thành niên, hành vi cắt xẻo cơ thể không có sự đồng thuận, thú tính, và các nội dung khác mà Mastercard cho rằng không phù hợp để liên kết với thương hiệu của mình.

Không bất hợp pháp nhưng vẫn bị kiểm soát?

Điều đáng chú ý là: nội dung "quá phản cảm" không nhất thiết là bất hợp pháp, và thậm chí còn được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ. Theo tiêu chuẩn Miller Test, một nội dung khiêu dâm chỉ bị xem là tục tĩu (obscene) – và do đó không được bảo vệ – nếu nó thỏa mãn cả ba tiêu chí:

1. Kích thích ham muốn tình dục theo tiêu chuẩn cộng đồng;

2. Mô tả hành vi tình dục một cách công khai và xúc phạm;

3. Không có giá trị văn hóa, nghệ thuật, chính trị hay khoa học đáng kể.

Rất nhiều game có yếu tố người lớn (NSFW) trên Steam không vi phạm tiêu chí này. Tuy nhiên, rõ ràng là Mastercard vẫn đang yêu cầu các nền tảng phải tự kiểm duyệt, không phải dựa trên luật pháp mà dựa trên hình ảnh thương hiệu của chính họ.

Bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa các nền tảng game và các công ty thanh toán

Cuộc tranh cãi giữa Valve và Mastercard diễn ra trong bối cảnh cộng đồng phát triển game độc lập (indie) đang ngày càng lo ngại trước sự can thiệp từ các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán lớn như Mastercard và Visa. Một số nhà phát triển trên nền tảng itch.io – nơi vốn nổi tiếng cởi mở với nội dung người lớn – cũng báo cáo rằng họ đang gặp trở ngại trong việc xử lý thanh toán do các ràng buộc từ phía các công ty tài chính.

Một ví dụ điển hình là vụ việc với Adult Video Games, một nhà phát triển bị ngừng hỗ trợ thanh toán đột ngột mà không có lời giải thích rõ ràng, nhiều khả năng là do các nội dung bị xem là “quá phản cảm”.

Ai mới thực sự ra quyết định?

Mặc dù Mastercard phủ nhận việc gây áp lực kiểm duyệt nội dung, nhưng thông tin từ Valve lại cho thấy rằng những ảnh hưởng từ phía Mastercard – thông qua các đối tác trung gian – vẫn đang tác động mạnh mẽ đến quyền tự do sáng tạo của các nhà phát triển game. Về mặt pháp lý, có thể Mastercard đúng khi nói rằng họ không “yêu cầu cấm” – nhưng thực tế vận hành lại cho thấy họ đang “không trực tiếp yêu cầu, nhưng buộc các nền tảng phải tự hiểu”.