Trung Quốc Tăng Cường Kiểm Soát Xuất Khẩu Vật Liệu Quan Trọng Đáp Trả Lệnh Trừng Phạt Của Mỹ

Trung Quốc đã quyết định tăng cường kiểm soát xuất khẩu các vật liệu quan trọng, bao gồm gali, germani, antimon và các vật liệu siêu cứng, trong một động thái được cho là nhằm đáp trả việc Mỹ thắt chặt kiểm soát công nghệ và các sản phẩm chiến lược.

Các vật liệu này, có vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp bán dẫn, viễn thông, xe điện, và ứng dụng quân sự, đã bị Trung Quốc đưa vào danh sách cấm xuất khẩu, yêu cầu các nhà xuất khẩu phải xin giấy phép từ Bộ Thương mại. Đặc biệt, gali và germani, hai kim loại quan trọng trong sản xuất chất bán dẫn, đã bị kiểm soát từ năm 2023, và tháng 8 năm 2024, Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp tương tự đối với antimon, một kim loại chủ yếu dùng trong pin, thiết bị quang điện, và các ứng dụng quân sự.

Lệnh cấm mới này sẽ chỉ áp dụng đối với Mỹ và còn bao gồm cả các vật liệu siêu cứng như kim cương và các vật liệu tổng hợp dùng trong các công cụ cắt, phanh đĩa và lớp phủ bảo vệ. Trung Quốc cũng yêu cầu đánh giá kỹ lưỡng hơn về người sử dụng cuối và mục đích sử dụng đối với than chì, nguyên liệu quan trọng trong sản xuất pin xe điện.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết quyết định này nhằm "bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế như không phổ biến vũ khí hạt nhân". Trung Quốc hiện chiếm phần lớn sản lượng gali (94%) và germani (83%) trên thế giới. Sau khi các biện pháp hạn chế được áp dụng, xuất khẩu gali và germani từ Trung Quốc sang Mỹ đã giảm xuống mức gần như bằng không. Trung Quốc cũng sản xuất 48% lượng antimon toàn cầu.

Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu này được đưa ra sau một loạt các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm hạn chế quyền tiếp cận của Trung Quốc đối với các công nghệ quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và quân sự. Vào tháng 10 năm 2024, Mỹ đã đưa thêm 140 tổ chức Trung Quốc vào Danh sách thực thể, trong đó có các công ty như Huawei, yêu cầu các công ty Mỹ phải xin giấy phép nếu muốn giao dịch với họ. Đồng thời, Mỹ cũng kiểm soát thêm 24 loại thiết bị sản xuất chip và ba loại phần mềm chuyên dụng cho việc phát triển chất bán dẫn.

Trung Quốc dự đoán sẽ tiếp tục đáp trả các lệnh trừng phạt này bằng cách áp đặt thêm các biện pháp kiểm soát đối với các mặt hàng quan trọng khác, chẳng hạn như niken và coban. Mỹ dự báo mỏ niken duy nhất của nước này sẽ cạn kiệt vào năm 2028, làm dấy lên mối lo ngại về sự thiếu hụt nguồn cung.

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã chỉ trích các biện pháp kiểm soát của Mỹ, cho rằng chúng ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc cung cấp ổn định các sản phẩm chip của Mỹ. Họ cũng bày tỏ sự lo ngại về tính đáng tin cậy của các sản phẩm chip ô tô của Mỹ trong tương lai.