Cựu biên tập viên Dragon Ball cảnh báo: Manga Nhật Bản đang đánh mất bản sắc, trở thành “Starbucks” và “McDonald’s”

Cựu biên tập viên huyền thoại Kazuhiko Torishima cảnh báo rằng manga Nhật Bản đang đánh mất bản sắc và trở nên giống nhau như các thương hiệu toàn cầu.

1. Kazuhiko Torishima lên tiếng về tương lai của manga Nhật Bản

Kazuhiko Torishima, cựu biên tập viên huyền thoại và là người đứng sau thành công của Dragon Ball cùng tài năng của Akira Toriyama, đã có những phát biểu mạnh mẽ tại Japan Expo 2025 về tương lai của manga Nhật Bản. Ông cho rằng, manga đang đánh mất bản sắc nghệ thuật độc đáo vốn có và ngành công nghiệp này có thể đối mặt với một tương lai “ảm đạm” nếu không có sự thay đổi.

TorisDragon Ballhima chia sẻ rằng manga Nhật Bản hiện tại đang trở nên giống nhau một cách đáng lo ngại, với những yếu tố về hình ảnh, nội dung gần như không có sự khác biệt. Ông lấy ví dụ về các thương hiệu nổi tiếng toàn cầu như Starbucks và McDonald's để chỉ trích sự đồng nhất này:

“Chúng ta đang đọc những bộ truyện giống hệt nhau, mang hương vị chung chung như... Starbucks hay McDonald's vậy. Manga Nhật Bản đã không còn cái chất riêng như trước.”

2. Nguyên nhân chính: Chuyển dịch mạnh mẽ sang nền tảng số

Theo Torishima, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện trạng này là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các nền tảng số. Các nền tảng số, với thuật toán gợi ý nội dung dựa trên sở thích người dùng, khiến cho các tác phẩm manga ngày càng trở nên giống nhau cả về hình thức và nội dung.

Điều này, theo ông, làm giảm đi sự sáng tạo và đặc trưng riêng của từng tác phẩm. Trong khi trước đây, mỗi bộ manga có một phong cách riêng biệt, giờ đây nền tảng số dường như đang làm cho các tác phẩm trở nên đồng nhất và ít tính sáng tạo hơn.

3. Lo ngại về chất lượng đội ngũ biên tập viên hiện nay

Không chỉ về vấn đề chuyển đổi số, Torishima còn chỉ trích chất lượng đội ngũ biên tập viên hiện nay. Ông cho rằng, nhiều biên tập viên hiện nay không có kiến thức rộng về điện ảnh hay văn học, chỉ có thể đọc manga mà không thực sự hiểu và thấu hiểu nghệ thuật sáng tạo.

Torishima dẫn chứng từ Osamu Tezuka – người được mệnh danh là "cha đẻ của manga hiện đại". Tezuka là một tín đồ điện ảnh, thường xuyên áp dụng các kỹ thuật điện ảnh vào manga, như góc quay từ trên cao, điều này giúp mang lại hình ảnh sống động và đầy sáng tạo. Tuy nhiên, đội ngũ biên tập viên hiện nay không còn giữ được sự sáng tạo đó, khiến manga mất đi tính đa dạng và chiều sâu.

4. Tác động của số hóa và sự xa rời đối tượng độc giả trẻ

Torishima cũng bày tỏ mối lo ngại về sự phát triển mạnh mẽ của số hóa, vốn đang làm xa rời đối tượng độc giả cốt lõi là trẻ em. Theo ông, nhiều trẻ em không có đủ điều kiện tiếp cận manga online vì không có smartphone hay thẻ tín dụng để đăng ký các dịch vụ số.

Ông cũng đưa ra một con số đáng chú ý: tỷ lệ nam thiếu niên từ 5-15 tuổi, nhóm độc giả chủ yếu của dòng manga shonen, đã giảm mạnh từ 8,22% (năm 1984) xuống còn 4,2% (năm 2024) trong dân số Nhật Bản. Con số này càng cho thấy sự suy giảm của nhóm độc giả truyền thống và khả năng manga không còn hấp dẫn với thế hệ trẻ như trước.

5. Tương lai của manga: Những thách thức lớn

Với những quan điểm vừa được đưa ra, Torishima khẳng định rằng tương lai của manga Nhật Bản đang gặp phải những thách thức lớn. Sự thay đổi quá nhanh trong ngành công nghiệp số hóa, kết hợp với sự thiếu hụt sáng tạo trong đội ngũ biên tập viên, có thể khiến manga mất đi sự độc đáo vốn có và dần trở nên giống nhau, khó thu hút người đọc.

Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ hy vọng rằng ngành manga sẽ tự điều chỉnh và tìm lại được hướng đi mới để tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

6. Kazuhiko Torishima – Huyền thoại đứng sau thành công của Dragon Ball

Kazuhiko Torishima gia nhập Shueisha từ năm 1976 và là người phát hiện tài năng của Akira Toriyama, đưa ông từ một họa sĩ ít người biết đến thành tác giả của một trong những bộ manga nổi tiếng nhất thế giới – Dragon Ball. Ông cũng là người đã đóng vai trò then chốt trong việc định hình phong cách của Dr. Slump và Dragon Ball, đồng thời góp phần lớn vào thành công của Weekly Shonen Jump khi những siêu phẩm như One Piece và Naruto ra đời.

Hiện tại, Torishima đang giữ vai trò cố vấn cho nhà xuất bản Hakusensha và đã bước sang tuổi 72.