Tại sao các sinh vật có những đặc điểm kỳ dị lại ẩn sâu dưới đáy đại dương?

Nhiều loài cá ẩn nấp dưới đáy đại dương có đặc điểm kỳ dị như người ngoài hành tinh như hàm răng khổng lồ, cơ thể phát sáng trong bóng tối và nhãn cầu lồi. Nhưng tại sao những con cá này lại có những đặc điểm khác lạ như vậy?

Sự xuất hiện kỳ ​​lạ của cá biển sâu phần lớn phản ánh môi trường khắc nghiệt mà chúng sinh sống. Ở độ sâu 200 mét dưới đấy đại dương, thương là khu vực mà ánh sáng mặt trời không đáp ứng được, cũng như áp suất cao, lượng thức ăn thấp và lạnh hơn nhiều so với phần còn lại của đại dương, với nhiệt độ trung bình chỉ trên mức đóng băng là 4 độ C. 

Mary McCarthy, nhà sinh vật học cá tại Thủy cung Vịnh Monterey ở California, nói với Live: “Đáy đại dương là một nơi thực sự khắc nghiệt để sống, vì vậy rất nhiều loài động vật đã thực sự phải tự điều chỉnh để nghi thích nghi cà tồn tại trong môi trường đó”.

Không có nhiều cơ hội tìm kiếm thức ăn, cá ở dưới đáy đại dương buộc phải tự phát triển những đặc điểm giúp chúng bắt mồi, một trong những đặc điểm đáng sợ nhất là bộ hàm khổng lồ. Ví dụ, loài cá rắn lục Sloane (Chauliodus sloani) có những chiếc răng nanh lớn đến mức nếu ngậm miệng sẽ khiến chúng bị thủng não. Những chiếc răng sắc như dao cạo này cũng trong suốt, có nghĩa là chúng có thể giấu vũ khí khỏi con mồi cho đến khi quá muộn. Các loài cá biển sâu khác như cá chình bồ nông (Eurypharynx pelecanoides) với miệng mà khi kéo dài ra sẽ chiếm phần lớn cơ thể của chúng để chúng có thể bắt và nuốt những con cá lớn mà chúng tìm thấy.

Một số loài săn mồi dưới biển sâu có một vũ khí bí mật khiến chúng trở thành nam châm săn mồi: phát quang sinh học hay khả năng tự tạo ra ánh sáng. Lấy ví dụ về loài cá biển đen cái, hay cá câu cá biển sâu, một loại cá đã xuất hiện trong bộ phim hoạt hình năm 2003 "Finding Nemo". Những sinh vật đáng sợ này dụ con mồi bằng cách sử dụng ánh sáng phát sáng trong bóng tối gắn trên đầu chúng như mồi trên cần câu,. Ánh sáng này có thể thu hút con mồi, một phần là do các sinh vật biển có thể nghĩ rằng chúng sắp nuốt chửng một sinh vật nhỏ phát ra ánh sáng, nhưng thực chất thì chúng trở thành bửa ăn cho chính loài sinh vật có hình thù kỳ dị này

Nhưng thu hút con mồi không phải là lợi thế duy nhất của phát quang sinh học ở hơn 75% cá biển sâu, theo một nghiên cứu trên tạp chí Nature năm 2017 của các nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Thủy cung Vịnh Monterey. Một số loài cá biển sâu, chẳng hạn như cá rìu khổng lồ (Argyropelecus gigas), có thể làm mờ và sáng để phù hợp với ánh sáng xung quanh chúng, sử dụng phát quang sinh học như một cơ chế che giấu để ẩn nấp khỏi những kẻ thù tiềm ẩn. 

Trong khi những loài khác sử dụng khả năng này để "giúp chúng tìm thức ăn, thu hút bạn tình và tự vệ trước những kẻ săn mồi" theo Edith Widder, nhà sinh vật học biển đã thực hiện hàng trăm lần lặn bằng tàu lặn để nghiên cứu hiện tượng phát quang sinh học dưới biển sâu và so sánh hiện tượng dưới nước này với "Đêm đầy sao của Van Gogh, nhưng trong không gian ba chiều".

Đa phần các loài cá có khả năng này đều là kết quả của một phản ứng hóa học trong cơ thể cá, trong đó một hợp chất phát sáng được gọi là luciferin kết hợp với enzyme luciferase để tạo ra một photon ánh sáng, tương tự như "khi bạn bẻ một chiếc que phát sáng". ", Widder nói.